De ziekte van Alzheimer is een aandoening van de hersenen waarbij bepaalde hersencellen in versneld tempo verouderen of aangetast worden, kleiner worden en uiteindelijk verloren gaan. De oorzaak is nog niet bekend. Door het verlies van hersencellen ontstaan er stoornissen in de werking van het geheugen en gaan de intellectuele prestaties achteruit. Het verlies aan hersencellen treedt vooral aan de buitenkant van de hersenen op. Hierdoor gaan alle intellectuele prestaties globaal en langzaam achteruit. Dit is heel kenmerkend voor de ziekte van Alzheimer.

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende oorzaak van dementie en wordt bij zo'n 60-70% van alle mensen met een dementie gevonden. De ziekte van Alzheimer is een ziekte die vooral bij ouderen voorkomt. Bij mensen jonger dan 60 jaar komt het nauwelijks voor, namelijk minder dan 1%. Hierbij gaat het dan vooral om de erfelijke vorm van de ziekte van Alzheimer. Na het 60e levensjaar stijgt het percentage van voorkomen tot 3-4% op de leeftijd van 70 jaar. Hierna verdubbelt het percentage iedere 5 jaar tot ongeveer 40% bij mensen van 90 jaar. De gemiddelde aanvangsleeftijd is ongeveer 74 jaar. De levensverwachting van iemand met deze vorm van dementie, is gerekend vanaf het moment van vaststellen van de ziekte, gemiddeld zes jaar tegen ongeveer tien jaar voor gezonde mensen van dezelfde leeftijd.

Indien de ziekte van Alzheimer op jongere leeftijd optreedt, lijden vaker broers en zusters ook aan deze ziekte. Bij het ontstaan van deze ziekte speelt dus een erfelijke factor een rol, zonder dat we nog precies weten hoe. Vaak verloopt het ziekteproces in zo'n geval wat sneller dan wanneer de ziekte niet in de familie voorkomt.

De ziekte is genoemd naar de Duitse neuroloog Alois Alzheimer (1864-1915). Hij beschreef in 1907 als eerste de kenmerkende microscopische veranderingen in het hersenweefsel bij mensen die aan een deze vorm van dementie overleden waren.

Bron: Boekje 'Dementie', Informatie voor patiënten, familieleden en betrokkenen. Door Dr. P.L.J. Dautzenberg, klinisch geriater en C.J. Wouters, klinisch geriater.