1 Juni

Ik krijg soms mailtjes waardoor ik weet dat ik niet de enige ben die dagelijk zit te tobben met een demente moeder. Dat wist ik natuurlijk wel, maar toch is zo'n mailtje dan weer een feest van herkenning. Vandaag een mailtje met de veelzeggende titel "schiet soms ook uit m'n slof". Ja, dat is herkenbaar. Want die demente moeders kunnen je af en toe ook echt het bloed onder de nagels vandaan halen. Het zijn net kleine kinderen, maar je kunt ze ook weer niet hetzelfde behandelen als kleine kinderen. Een klein kind kan je nog gewoon in bed stoppen, je mag dan wel niet slaan, maar je kan dan toch op z'n minst je fysieke overmacht gebruiken om het kind bij z'n lurven te pakken en in bed te leggen, of hij nou wil of niet. Bij je demente moeder gaat dat wat lastiger, of beter gezegd, dat gaat dus niet, hoewel die verleiding af en toe levensgroot is. En waar je bij kinderen nog uitgaat van een "kinderlijke onschuld", lastig maar vergeeflijk, zie ik af en toe mijn demente moeder, hoe ontoerekeningsvatbaar ze ook is, er voor aan dat ze haarfijn in de gaten heeft hoe ver ze kan gaan, dat ze opzettelijk zit te treiteren, expres dwars gaat liggen, haar macht ten opzichte van haar dochter wil laten gelden en dat alleen nog maar kan door tegen te werken. Soms kan ik haar wel door elkaar schudden en schreeuwen dat ze "n i e t   z o   b e l a c h e l i j k   m o e t   d o e n", wat natuurlijk niets zou helpen. Ik ben geen professional, ik heb geen afstand, integendeel, ik heb bijna een halve eeuw relatie met haar in mijn rugzak en dat geldt natuurlijk voor haar net zo goed.

Mijn moeder is sinds een paar dagen elke ochtend heel erg chagrijnig. Ze vat alles op als kritiek. Zelfs als ik haar vraag of ze koffie wil, krijg ik een snauw: "dat kan ik zelf wel". Ze is ook extreem verward en vergeetachtig. Ze wil postzegels en vraagt de hele dag of ik die wil kopen. Als ik zeg dat er genoeg postzegels in huis zijn, zegt ze "o ja", maar twee minuten later vraagt ze het opnieuw. Dan probeer ik haar af te leiden, en soms werkt dat even. Ze maakt kleine dingen groot, levensgroot. De eendjes in de vijver bijvoorbeeld, die wil ze tegen alle mogelijke onheil beschermen en ze is in alle staten als ze een reiger ziet. Ze blijft heen en weer lopen naar de vijver, wil de reiger wegjagen, wil de boswachter erbij gaan halen om de hele vijver af te zetten, zodat er geen reigers meer kunnen komen. Op zondag, als het druk is bij de vijver, scheldt ze iedereen uit die herrie maakt of een loslopende hond bij zich heeft. Ik ben er niet bij, ik wil er ook niet bij horen op zo'n moment, ik zou haar toch niet kunnen tegenhouden, maar ik geneer me op afstand.

Ze is ook zielig. Als mijn man en ik in de tuin bezig zijn terwijl het mooi weer is, komt ze huilend naar ons toe en vraagt of we foto's willen maken van haar in de tuin, zodat die haar kunnen helpen om zich de mooie bloemen nog te herinneren.
En ze doet soms ook heel erg haar best om te helpen. Dan is ze met een stoffer en blik het hele huis aan het vegen. In plaats van tegen haar te zeggen dat ze beter de stofzuiger kan pakken, geef ik haar dan maar complimentjes, dat werkt beter.

Het administratieve gedoe rondom het pgb vordert, al is het dan met de nodige hindernissen, omdat ik bijvoorbeeld een formulier naar een verkeerd zorgkantoor stuur en dat weer terug krijg. Maar ja, al doende leert men. Tot nog toe lijkt het erop dat het allemaal gaat lukken. Er is genoeg belangstelling om via een pgb te werken en volgens mij hebben we inmiddels wel een aardig clubje mensen bij elkaar gevonden om de klus te gaan klaren.

2 Juni

Ik moet morgen examen doen voor het vaarbewijs, niet dat ik dat nou persé nodig heb, maar in een vlaag van verstandsverbijstering heb ik bedacht dat het misschien wel leuk zou zijn om er iets van te weten als ik toch af en toe met manlief op het water vertoef. Een vaarbewijs heeft niets te maken met vaardigheid om te varen, maar alles met kennis van regeltjes, zoiets als het theorieexamen voor je rijbewijs. Om het te halen moet ik me dus ook serieus door 170 bladzijden saaie theorie worstelen en veel oefenopgaven doen. Mijn moeder vraagt dan ook de hele dag wat ik aan het doen ben, hoewel ik dat natuurlijk al vaak verteld heb. Maar "vaarbewijs" roept bij haar blijkbaar (en niet geheel onlogisch) een associatie op met water, wat ze vervolgens weer associeert met zwemmen, dus maakt zij er steevast van dat ik heel goed moet leren omdat ik anders verdrink. En elke keer als ik na een uurtje leren weer naar buiten kom om even wat te drinken of zo, vraagt ze of het goed is gegaan met het zwemmen.

Vanavond zit ze weer chagrijnig te doen als ik haar naar bed wil helpen. Ze heeft geen hulp nodig en kan alles alleen, zegt ze. Ik dring niet aan en laat haar dus ook maar alles alleen doen. Morgen zie ik wel hoe ze erbij loopt. In ieder geval is dat een stuk rustiger dan me er druk over te maken. Ik realiseer me dat ik vaak tegen beter weten in wil dat ze beseft en accepteert dat ze hulp nodig heeft. Maar dat beseft ze niet, dat hoort nou eenmaal bij haar ziekte. En juist dat maakt het zo lastig om met haar om te gaan.

4 Juni

Crisis vandaag met mijn moeder, en niet zo zuinig ook. Ze heeft nu niet alleen een "ik kan alles zelf wel" bui, maar voegt daar nu een lekkere dosis argwaan en paranoia aan toe, wat er toe leidt dat zij zegt dat ik haar alleen maar help uit eigenbelang. Waarschijnlijk, zo zegt zij, heb ik het inmiddels wel op een akkoordje gegooid met haar huisbaas om haar eruit te laten zetten zodat ik lekker zelf in haar huis kan wonen. En dan komt het hele riedeltje vooroordelen weer, dat ik inmiddels al een aantal decennia heb moeten aanhoren. Ik heb haar heel erg de huid volgescholden, want Alzheimer of niet, er zijn grenzen aan mijn incasseringsvermogen. What the fuck doe ik hier eigenlijk? Zelfs mijn man, die dit soort dingen heel wat beter kan relativeren dan ik, heeft het helemaal gehad met 'mevrouw mijn moeder'.
Door deze crisis is mijn moeder ook niet in een al te beste bui als op het afgesproken tijdstip één van de nieuwe zorgverleners komt proefdraaien. Dit 'proefdraaien' is trouwens zo gepland, dat mijn moeder niet beter weet dan dat er iemand van de reguliere thuiszorg haar maaltijd komt verzorgen, anders hadden we natuurlijk helemaal de poppen aan het dansen gehad. Maar H laat zich niet uit het veld slaan en brengt het er fantastisch vanaf.
Mijn man en ik gaan thuis eten en als we terug komen, ligt mijn moeder in bed. Waarschijnlijk is ze direct naar bed gegaan, met al haar kleren aan, zonder de deuren dicht te doen, zonder de hond uit te laten. Ik heb geen zin het haar te vragen. Ik heb het even helemaal gehad met mevrouw.

6 Juni

Mijn moeder wil de hond uitlaten. De hond heeft geen zin, waarop mijn moeder de riem van de halsband losmaakt en vervolgens de riem, zonder hond eraan, gaat uitlaten. Ze komt na een kwartiertje weer terug, nog steeds met de hondenriem in haar hand en heeft niet eens in de gaten dat er iets vreemds is. Ik zeg niets, ik had de hond toch al lang uitgelaten.
De kat heeft weer een jong vogeltje om zeep geholpen en we kunnen niet voorkomen dat mijn moeder het ziet gebeuren. Ze pakt het dode vogeltje, legt het in een plantenbak en gaat het met een theelepeltje water voeren. Ze haalt geen water uit de kraan, nee, ze bukt gevaarlijk ver voorover om met het theelepeltje het water uit de vijver te pakken, Joost mag weten waarom. Ze loopt 3 keer heen en weer tussen vijver en plantenbak en is de vierde keer vergeten waar ze het vogeltje heeft neergelegd. Ze loopt alles af te zoeken. Wij zitten zonder commentaar en met gefronsde wenkbrouwen toe te kijken, maar doen net of we niets zien.
De viooltjes in de bakken zijn een beetje op retour en mijn moeder is boos, want ze staan er pas een dag in volgens haar. Als ik zeg dat we ze er al maanden geleden in gezet hebben, wordt zo boos op mij, want zij weet het zeker en ik moet niet denken dat ik haar maar alles wijs kan maken omdat ze Alzheimer heeft.
Vanmiddag heb ik weer flinke ruzie met haar, na de zoveelste valse beschuldiging aan mijn adres, die steevast gepaard gaat met "jij bent altijd al ........" en "ik weet het toch zeker ...". Hoeveel moet je accepteren van een demente moeder? Ik word heel boos, niet omdat ik denk dat dat slim is, maar omdat ik me niet kan beheersen. Maar ze schrikt ervan en komt na een tijdje zowaar om te zeggen dat het haar spijt als ze me vals beschuldigd heeft. En ze wil praten. Niet dat dat ergens toe leidt trouwens.
Maar ik kan misschien toch maar beter van me af bijten en een ruzie riskeren, dan dat ik steeds maar op m'n tenen moet lopen om een ruzie te voorkomen.

Ruzie of niet, ze moet vanavond toch weer eten, dus nadat ik de tuin van het broodnodige water heb voorzien, ga ik eten voor haar maken. Blijkbaar heeft ze al honger, want in de keuken staat ze met een vork een bakje kruidenboter leeg te eten. Ze vraagt of ik ook een hapje wil, maar ik bedank. Ik zeg dat het niet zo'n goed idee is om dat hele bakje leeg te eten omdat ze dan misschien misselijk wordt. Ze is verontwaardigd dat ik niet op dat bakje heb gezet dat het kruidenboter is en begint vervolgens met dezelfde vork een bak vruchtenyoghurt soldaat te maken. Als ik zeg dat dat een toetje is en dat dat bedoeld is voor na het eten, zegt ze gepikeerd: "wat maakt dat nou uit, het komt toch in dezelfde buik".

Ze schijnen cursussen te hebben voor mantelzorgers, waar je kunt leren hoe je met demente mensen om moet gaan. Misschien moet ik me toch maar eens gaan aanmelden.