1 December

Gisteren zijn we de dag doorgekomen met een paar telefoontjes: eerst telefonische aanwijzingen (ga nu eten) en daarna de check (heb je gegeten?). Of het allemaal helemaal goed gegaan is weet ik niet maar gisteren had ik gewoon teveel andere dingen aan mijn hoofd en stond mijn moeder niet bovenaan het prioriteitenlijstje.

Vandaag is dat eigenlijk niet anders maar de situatie dwingt af dat zij toch weer mijn volle aandacht heeft. Vanmorgen krijg ik eerst een telefoontje van de thuiszorgorganisatie dat het CIZ een afspraak heeft gepland bij mijn moeder op vrijdag. Zij adviseren mij het CIZ zelf maar te bellen voor nadere informatie. Net als ik dat wil gaan doen belt het CIZ mij al over deze afspraak. Er is nog niets aan de hand. Maar dan belt mijn moeder, totaal over haar toeren. Het CIZ heeft haar dus net ook gebeld en is zo slim geweest om het te hebben over verpleeghuiszorg, wat bij haar werkt als een rode lap op een stier. En dat terwijl we net hebben afgesproken om wat de terminologie betreft voorzichtig te werk te gaan om haar niet af te schrikken. Lang leve de bureaucratie. Om iets simpels als "pleistertje plakken" te regelen heb je dus weer een hele batterij aan organisaties nodig en dan is er altijd wel één zo slim om dom te doen. Mijn moeder gaat vreselijk tegen mij te keer, waar ik het lef vandaan haal om zonder overleg thuiszorg te regelen en dat ik maar niet moet denken dat ze iemand naar binnen laat. Ze kan prima voor zichzelf zorgen. Zucht. Zucht. En nog eens zucht. Ik laat haar uitrazen en zeg dan dat het alleen maar gaat om die pleisters plakken, iets wat ze zelf wilde en wat met haar afgesproken is, maar als ze dat niet meer wil dan zal ik het allemaal wel afzeggen. En dan draait ze wat bij. En nu ze me toch aan de telefoon heeft, zegt ze, kan ze ook gelijk even zeggen dat ze geen brood meer heeft, dus als ik toevallig nog in de winkel kom ......... "Geen brood meer? Zaterdag lag de diepvries nog bijna vol met brood". Maar nee hoor, na even doorvragen lijkt het erop dat het brood in de vijver bij de eendjes is beland. Die zijn zo leuk, ze komen al aanvliegen als zij eraan komt lopen.

Ik ga dus maar een lading brood kopen en reis weer af naar mijn moeder waar we een pittig gesprek hebben bij de koffie. Ze klaagt over het 'niveau' van de thuiszorg: "je kan er geen goed gesprek mee voeren. Ja, soms zit er iemand tussen van een wat ander kaliber, die wat meer gestudeerd heeft". Oh, en dan heeft ze mij op de kast hoor. Alzheimer of geen Alzheimer, maar dat kan ik echt niet hebben als ze zo doet dus ik word echt boos en zeg dat ik het afschuwelijk vind zoals ze op mensen neerkijkt die notabene zo aardig zijn om voor haar te willen zorgen en dat ze maar een advertentie moet zetten voor een particuliere verpleegkundige met een academische graad. Volgens mij schrikt ze ervan. Ze verdedigt zich wel op een hele creatieve manier: ze bedoelde het niet zo maar ze gebruikt de verkeerde woorden omdat ze Alzheimer heeft. Uiteindelijk is ze een beetje gerustgesteld: de thuiszorg doet alleen maar wat zij wil. Eerst alleen pleisters plakken maar dat kan uitgebreid worden als het nodig is en als zij er behoefte aan heeft.

Net belt ze mij, in de war, ze vraagt hoe laat het is en zegt dat ze de richting kwijt is. Ze heeft geprobeerd de kachel in haar "nieuwe" slaapkamer hoger te zetten maar ze weet niet of dat is gelukt. Oei. Ik laat haar aan de kachel voelen maar die voelt koud aan, zegt ze, dus het is blijkbaar niet gelukt de kachel hoog te zetten. Dat moet ook niet dus het is wel goed zo. Hoop ik. En ik zeg tegen haar waar haar klok staat, waar ze op kan zien hoe laat het is en wat voor dag het is. Oja, ze herinnert zich dan dat ze een klok heeft. Ze loop ernaar toe om te kijken en komt terug aan de telefoon: "er staan een paar van die slingercijfertjes en dan nog wat" zegt ze. Het is 22.15 uur.

2 December

Ik bel mijn moeder of het allemaal lukt met het verzorgen van de beesten. Ze moet, zoals al een paar weken, onder andere een dosis medicijn aan één van de paarden geven. Ze heeft er niet aan gedacht maar gaat het dan gelijk doen. Even later belt ze weer met de mededeling dat "hij" het niet wil hebben. "Ik heb z'n kop in de bak gedrukt maar hij eet het niet" zegt ze, en dan snap ik al dat er iets niet klopt want dat paard is gek op z'n medicijn. Dus ik vraag aan welk paard ze het heeft gegeven. "Aan die kleine, die eh, eh, eh, je weet wel, mijn vriendje" hakkelt ze. "Bedoel je de kat?" vraag ik. En ja hoor, ze heeft geprobeerd het haver-medicijnmengsel aan de kat te voeren, die daar uiteraard geen prijs op stelde.

De kachel in de slaapkamer doet het niet, die heeft ze gisteren in een poging hem hoger te zetten waarschijnlijk helemaal uit gezet. En aangezien het vannacht heeft gevroren heeft ze het koud gehad. Dat mag natuurlijk niet.

En ze vertelt dat ze zo bang is voor brand want er komt allemaal rook uit de schoorsteen van de buren.

Voorzover ik het plan had vandaag niet naar mijn moeder te gaan, komt dat plan dus niet uit.
Ik neem een extra electrische kachel mee, daarmee kan ze, behalve een hoge energierekening, weinig schade aanrichten als ze die vergeet uit te zetten. 
Terwijl we koffie drinken zegt mijn moeder dat ze merkt dat ze de laatste dagen zo snel achteruit gaat. Ja, dat is ook zo, dat hebben wij ook gemerkt. Dat ze het zelf merkt is natuurlijk vreselijk voor haar maar het geeft wel de gelegenheid om daar met haar over te praten. Over het belang om haar leven zo te organiseren dat ze het zo lang mogelijk in haar eigen huis kan volhouden. En dat ze daar hulp bij nodig heeft. We hebben het over Ramses Shaffy, die gisteren is overleden en over zijn vermogen om tot het laatst toe blij te zijn met kleine dingen in zijn leven. Dat is een hele kunst, zeker als je in een verpleeghuis zit. En ik vraag aan haar wanneer ze van plan is weer eens lekker in bad te gaan. Dat is een gevaarlijke vraag want ik mag me daar van haar nooit mee bemoeien maar nu zegt ze dat ze wel in bad wil maar niet meer durft als ze alleen is. Ze is bang dat ze een herseninfarct krijgt als ze in bad ligt. Dus ik beloof dat ik morgen wel weer kom en dan een tijdje in de buurt blijf als ze in bad ligt. 

Voor ik vertrek verzorg ik de beesten, warm een kant en klaar maaltje boerenkool met worst voor haar op in de magnetron en ruim de afwasmachine in. In één van de vieze bekers die in de gootsteen staat, zit een vieze drep. Gatver, pindakaas met water. Mijn moeder legt uit dat dat net zoiets is als koffie maar ze vond het niet zo lekker en daarom heeft ze het niet helemaal leeg gedronken.

4 December

Gisteren heb ik harder gepoetst in het huis van mijn moeder dan ik normaal in mijn eigen huis doe en dat allemaal ter voorbereiding op het bezoek van de CIZ mevrouw. Helemaal fout natuurlijk want die mevrouw kan misschien beter een puinhoop aantreffen zodat ze snapt dat versterking gewenst is maar op de een of andere manier vind ik dat dan toch een beetje genant en voel ik me verantwoordelijk om het huis enigszins toonbaar te maken. Behalve het huis moest mijn moeder zelf ook schoongepoetst. Ze is vergeten dat ze in bad zou gaan dus ik moet haar opnieuw vertellen dat het de hoogste tijd is en dat we hadden afgesproken dat ik in de buurt blijf voor als er wat gebeurt. Oja, dan weet ze het weer en gelijk komt ook weer de herinnering van toen zij jong was, dat ze bij een sjieke mevrouw naast het bad moest gaan zitten en dat zo genant vond. "Maar eigenlijk maakt het me nu niks uit" zegt ze. Ik was haar rug, help haar na het bad onder de douche om af te spoelen en kan haar nog net opvangen als ze daarbij haar evenwicht even kwijt is. Ik geef haar kleren aan en zeg in welke volgorde ze ze moet aantrekken. En tenslotte knip ik nog een stuk van haar haren. Als ik dan even weg ben en weer terug kom in de badkamer is ze bezig om nog meer sokken aan te trekken, over haar sloffen. Ik doe haar was en haar boodschappen en maak een gezond groentensoepje voor haar. Ik run twee huishoudens maar dat doe ik gelukkig met de trouwe versterking van mijn man.

Vandaag begint de dag bij mijn moeder dus al vroeg. Ze heeft slecht geslapen, belt me met de vraag hoe laat we bij de dokter moeten zijn als ik onderweg ben naar haar. We hoeven niet naar de dokter maar misschien is ze gespannen over het gesprek dat toch ergens in haar achterhoofd zit opgeslagen. Ik zet haar eerst aan de koffie en een paar boterhammen en dan komt de CIZ mevrouw al gauw. Het gesprek gaat heel erg goed. Mijn moeder geeft rustig antwoord op de vragen voorzover ze dat kan. Als ze het antwoord niet weet zegt ze dat ook, of ze zegt "ik weet het wel maar ik kan er nu even niet op komen", zoals bijvoorbeeld bij de vraag hoe oud ze is. Het lijkt of ze het eigenlijk heel plezierig vindt om te kunnen praten over haar problemen. De CIZ mevrouw suggereert dat iemand van de thuiszorg haar twee keer in de week helpt bij douchen of in bad gaan en tot mijn stomme verbazing vindt mijn moeder dat wel een goed idee. En als ik net van die verbazing ben bijgekomen stelt de CIZ mevrouw aan mijn moeder voor om twee keer in de week naar een dagopvang te gaan. En terwijl ik al zit te bedenken hoe ik de gemoederen straks weer tot bedaren moet brengen, reageert mijn moeder heel lakoniek: "als het echt goed voor me is wil ik het wel proberen". Ik weet niet wat ik hoor. Is dat mijn moeder? Ik zeg tegen haar dat ik verbaasd ben over haar reactie omdat ze er altijd zo afwijzend over is geweest maar dat ik het geweldig van haar vind dat ze het toch wil proberen. En dan begint ze te lachen en noemt mij een diplomaat. Ze kan dan wel Alzheimer hebben maar op sommige momenten mankeert er niets aan haar opmerkingsgave.
We krijgen het officiële indicatiebesluit binnenkort via de post maar er komt in ieder geval toestemming voor behoorlijk wat zorgverlening. Daarnaast blijk ik nog apart een indicatie aan te moeten vragen bij de gemeente voor weer een ander potje, namelijk voor de huishoudelijke ondersteuning, zoals schoonmaken en boodschappen, zelfs als die ondersteuning in de praktijk door dezelfde organisatie gegeven wordt als de zorg. Hoezo bureaucratie!?

Als de CIZ mevrouw weg is komt eerst de buurvrouw op de thee. Mijn moeder vertelt haar dat ze Alzheimer heeft, dat ze thuiszorg krijgt, dat ze misschien naar een dagprogramma gaat. En de buurvrouw gaat haar enthousiast vertellen hoe leuk dat is, ze werkt er als vrijwilliger. De buurvrouw gaat ook drie keer in de week zwemmen tijdens een speciaal ouderenuurtje. Mijn moeder wil ook zo graag zwemmen en de buurvrouw biedt aan dat mijn moeder wel kan meerijden. Mijn moeder zegt dat ze geen zwempak heeft maar ik tover zo haar nog bijna nieuwe zwempak en badmuts uit de kast. Ik kan me er nog even geen voorstelling van maken, mijn moeder zal iets meer begeleiding nodig hebben dan alleen een lift naar het zwembad maar wie weet ontstaat hier nog iets moois.

We moeten daarna naar de laatste griepprik en dat is bij het zwembad. We gaan er dus gelijk maar even kijken en nemen een foldertje mee. Mijn moeder is enthousiast. Ze vraagt of er wel een begeleider bij is voor het geval ze in het water buiten bewustzijn zou raken. Ze blijft het verhaal over de dood van Duisenberg oprakelen, die verdronk in zijn eigen zwembad.

Op de terugweg gaan we ook even kijken naar een fotografietentoonstelling in het dorp. Helaas is niet alles toegankelijk maar het is toch de moeite waard en mijn moeder geniet er van om een keer over wat anders te praten dan Alzheimer, beesten en thuiszorg.

6 December

Gisteren hebben we een cadeautje voor mijn moeder meegenomen en een amandelletter vanwege sinterklaas. Ze vind het wel leuk maar is vooral gefrustreerd over het feit dat ze het zelf vergeten is. Ze had zelf allemaal surprises en gedichten voor 'de kinderen' willen maken zegt ze. Ik We zitten een tijd te praten, of eigenlijk zit zij  voornamelijk allemaal oude verhalen te herhalen, terwijl mijn man ondertussen de dakgoten schoonmaakt, ook weer zo'n lekker klusje in de koude regen. De tv in haar slaapkamer staat nog aan, ze weet niet hoe die uit moet. En de hond heeft er gepoept, gelukkig liggen er tegels op de vloer en is de rotzooi en stank redelijk eenvoudig weg te werken maar blijkbaar heeft ze haar hond dus weer niet genoeg uitgelaten. Als ik de afwasmachine uitruim loopt ze de hele tijd achter me aan en zegt: "Ik weet niet hoe dat werkt hoor, mijn moeder had vroeger geen afwasmachine. Had jouw moeder vroeger wel een afwasmachine?" Ik kijk haar aan om te zien of ze zelf bedenkt dat ze iets raars zegt, maar nee, ze reageert pas als ik zeg dat zij mijn moeder is. "Oja, dat is waar ook".
Haar enthousiasme over het zwemmen is ook omgeslagen. Als ze haar zwempak ziet liggen zegt ze: "en nou moet ik nog gaan zwemmen ook, daar heb ik helemaal geen zin in". Dus praat ik haar maar weer uit haar hoofd, althans voor het moment, dat ze van niemand hoeft te gaan zwemmen. Het was helemaal haar eigen idee geweest. Maar ze heeft haar dag niet, is eigenwijs en wil ook niet eten. Nou, dan maar niet.

Vandaag gaat mijn man alleen, de tuinklus afmaken. Fijn hè, een schoonmoeder met zo'n grote tuin?

Ik ga een keer niet, wil thuis aan het werk maar kom door hoofdpijn en vermoeidheid niet echt ver. Ik hoor wel de verhalen: mijn moeder zit de halve middag in haar slaapkamer naar voetbal op tv te kijken, iets wat haar nog nooit heeft geboeid, integendeel. En ze is nogal depri, en stort huilend en al haar hart uit bij mijn man.
Morgen komt voor het eerst de thuiszorg voor de pleister, gelukkig niet voor dag en dauw. Ik hoop dat het een beetje gaat klikken tussen mijn moeder en de mensen van de thuiszorg.