14 september

Een week geleden had haar hond een gebitsprothese te pakken gekregen en stuk gebeten en mijn moeder moest dus hoognodig naar de tandarts. Dat stond voor vandaag op het programma. Zoals ik altijd op de bank mocht (moest) zitten als mijn kinderen onder behandeling waren zo zit ik er tegenwoordig bij als mijn moeder bij de tandarts in de stoel ligt en worden afspraken voor haar in de eerste plaats met mij gemaakt omdat ik toch altijd mee moet. Deze afspraak had mijn moeder trouwens zelf gemaakt. De assistente belde me vorige week en vertelde dat mijn moeder had gebeld met een warrig verhaal over haar prothese en dat ze Alzheimer had. Ze hadden wel tien minuten aan de telefoon gezeten en ze belde mij om de afspraak (en het hele verhaal) door te geven. Ik was toen nogal verbaasd en belde mijn moeder daarna om even uit te vissen hoe het zat. Ik heb haar niet verteld dat de assistente mij had gebeld maar vroeg haar of ik de tandarts nog moest bellen om een afspraak te maken en toen zei ze dat ze dacht dat ze dat zelf al had gedaan maar dat het nog weken duurde voordat er plek was bij de tandarts. Later bleek dat ze de afspraak zelf in haar agenda had geschreven maar dat kon ze op dat moment niet meer terug vinden.
In ieder geval zat ze dus bij de tandarts met een kapotte bovenprothese en een onderprothese die niet meer pastte omdat twee van haar kiezen teveel waren afgesleten. Nadat de tandarts haar onderkaak had geïnspecteerd zei hij: "zo, nu gaan we even boven kijken", waarop mijn moeder aanstalten maakte om uit de stoel te klimmen en vroeg waar ze dan naar toe gingen. De tandarts, de assistentes en ik schoten een beetje in de lach en later begon mijn moeder daarover. Ze had het gemerkt. Ze zei dat ze het wel in de gaten had dat mensen het in de gaten hadden. Ja, dat is natuurlijk afschuwelijk, dat heb ik ook tegen haar gezegd maar het is tegelijk onvermijdelijk dat mensen het merken en daarom kan ze er maar het beste open over zijn dat ze iets mankeert.
Morgen moet ze weer naar de tandarts en dan na twee dagen nog een keer, dus ik heb de hoofdprijs deze week.
Bij haar thuis ben ik nog een tijdje gebleven om wat met haar te praten. Ze was heel erg down en zat te klagen en te jammeren over hoe alles altijd in haar leven had tegen gezeten, dat iedereen haar altijd tegenwerkte, dat alles mislukte en wie daar allemaal wel de schuld van waren. Op dat soort momenten moet ik doorlopend tot tien tellen en mezelf inhouden omdat ik weet dat elke tegenwerping onmiddelijk tot ruzie leidt. Ik heb haar dus maar even alleen gelaten, ben gauw wat boodschappen gaan doen, heb bloemen voor haar gehaald en heb daarna eten voor haar gemaakt en de woonkamer een beetje opgeruimd en schoongemaakt. Ik kwam er ook achter dat de afwasmachine het niet meer deed, hetzelfde probleem als een paar maanden geleden, dus ik overlegde met haar wat daarmee moest gebeuren. Ze moest of met de hand gaan afwassen, of er moest een monteur komen wat geld zou gaan kosten of ze moest en nieuwe afwasmachine kopen. Maar het drong niet tot haar door wat de functie van een afwasmachine is. Ze bleef maar herhalen dat als de afwasmachine kapot was ze dan dus geen maaltijden meer kon opwarmen en ze zelf weer aardappels zou moeten gaan koken. Keer op keer legde ik haar uit dat de afwasmachine kapot was en dat de magnetron het nog prima deed maar het kwartje viel niet, zelfs niet na tien keer uitleggen. Ik werd er bijna wanhopig van, want hoe moet je zoiets nou oplossen als je haar het verschil tussen afwassen en eten opwarmen niet kan uitleggen. Uiteindelijk ben ik er maar over opgehouden. En toen ik later in de keuken bezig was heb ik de afwasmachine even flink heen en weer geschud en toen deed het ding het weer. Sommige problemen zijn simpeler op te lossen dan op het eerste gezicht lijkt. Mijn moeder fleurde gelukkig weer helemaal op. Ik ben ook nog bij haar blijven eten maar dat was vooral uit praktische overwegingen omdat ik 's avonds daar in de buurt moest zijn, waar ik haar zelfs nog mee naar toe genomen heb om even koffie te drinken. Haar dag was weer goed. Ik merk dat ze het prettig vind om aanspraak te hebben en dat kan ik me ook wel voorstellen. Ze zit met grote zorgen en dan is het afschuwelijk als je geen praatpaal hebt. Het is alleen zo vervelend dat ik naast praatpaal zo vaak als pispaal wordt gebruikt.



15 september

Vandaag was het dus weer feest. Weer naar de tandarts. Weer ruim een halve dag naar de maan. Na de tandarts heb ik weer een tijd met haar zitten praten. Er was een schriftelijke bevestiging gekomen van de afspraak op de geheugenpoli en daarbij allemaal formulieren en foldertjes en daar hebben we het over gehad. Weer begon ze erover dat het zo idioot was dat ze daar niet eerder terecht kon en weer vond ze dat het toch niet zo lang zou hoeven te duren voordat ze de uitslag kreeg en weer heb ik haar uitgelegd dat er nog geen uitslag was maar dat ze nog onderzocht moest worden. En toen vroeg ze ineens naar concrete voorbeelden van dat er iets met haar aan de hand was. Ik noemde het voorbeeld van gisteren, dat ze niet snapte waarvoor een afwasmachine was maar dat wuifde ze gelijk weg, dat had er niks mee te maken want dat kwam gewoon omdat afwasmachines haar nou eenmaal niet interesseerden. En toen ik zei dat ze vroeger toch wel wist waarvoor een afwasmachine was zei ze dat ze vroeger niet eens een afwasmachine had, dus hoe had ze dat vroeger kunnen weten. Vervolgens wilde ze van mij weten wanneer ik voor het eerst dacht dat er iets aan de hand was en toen zei ik dat dat drie jaar geleden was geweest. Ze was wel eerder eens vergeetachtig of wat verward geweest maar drie jaar geleden hadden we voor het eerst hardop tegen elkaar gezegd dat er iets echt niet in orde was met haar. En dat kwam omdat ze toen vaak tien keer op een dag belde met dezelfde vraag en niet meer wist dat ze eerder al gebeld had. Maar ook daarvoor had ze weer haar verklaringen, ze was haar hele leven al iemand geweest die altijd alles extra wilde controleren. Nou ja, we zaten zo ongeveer allebei op een andere planeet te praten en dat werkte niet echt. Het is onmogelijk om gelijk te krijgen van haar, dat was het al toen ze nog niet aan het dementeren was maar met haar onnavolgbare logica van tegenwoordig is er helemaal geen speld meer tussen te krijgen.
Vervolgens belde ze mijn zus met de vraag wat zij ervan vond en of zij ook voorbeelden had. En toen er een voorbeeld kwam weerlegde ze dat ook weer. En tenslotte vroeg ze mij waarom ze mijn zus ook al weer had gebeld.
Ik bleef weer bij haar eten, er was nog genoeg over van gisteren. En terwijl ik in de keuken was zag ik ineens dat de etensbak van de hond er niet stond dus ik vroeg of hij wel te eten had gehad. Tja, ze dacht van wel maar wist het eigenlijk niet zeker. Niet dus. Dat wordt weer een nieuw probleem als ze gaat vergeten om de hond en kat eten te geven.

18 September

Mijn moeder heeft haar gebitsprotheses weer terug en twee echte kiezen minder. Ze moet heel erg wennen aan de protheses maar dat was de vorige keer ook en toen kwam het ook gauw goed. Het was prachtig weer. Omdat ik dacht dat ik 's avonds weer in de buurt moest zijn heb ik eten gemaakt en hebben we samen gegeten, mijn man was er ook, hij had haar auto weer aan de praat gekregen. Ondanks de pijn in haar mond was ze wel in goede doen en toen ik  hoorde dat mijn afspraak niet door ging zijn we met haar auto wat gaan rond rijden en hebben ergens op een terrasje koffie gedronken. De lucht kleurde prachtig rood door de ondergaande zon en mijn moeder was lyrisch. Zo'n mooie zonsondergang had ze nog nooit gezien. Toen ik 's avonds laat terug ging was ze helemaal in haar nopjes en had een geweldige dag gehad, zei ze.
Ik speelde al een tijdje met de gedachte om met haar mijn zus in Noorwegen op te gaan zoeken. Mijn moeder wil daar vreselijk graag naar toe en is bang dat ze haar dochter volgend jaar niet meer herkent, zegt ze. Soms denk ik dat ze haar dementie ook als excuus gebruikt om haar zin te krijgen maar anderzijds is het een reëel risico. In ieder geval had ik het plannetje uitgesteld om twee redenen: ten eerste leek (en lijkt) het me een ontzettende opgaaf om zo lang met haar alleen op te moeten trekken en ten tweede moesten eerst haar protheses weer in orde zijn. Nu dat laatste opgelost leek te zijn heb ik met mijn man overlegd of het een haalbare kaart zou zijn om samen met haar mijn zus op te gaan zoeken. Het is niet zo dat ik er zin in heb maar ik zie het wel als een enorme uitdaging. En ik hoop dat het voor mijn moeder een ervaring is waar ze de winter mee door kan komen zonder al teveel depressiviteit. Als we er een mooi verslag van maken heeft ze zeker iets om steeds op terug te vallen.

19 September

Vanmorgen hebben we het aan haar voorgesteld om een bezoekje aan mijn zus te brengen. Dat wilde ze natuurlijk wel maar ze wilde liever niet met het vliegtuig. Na het nodige heen en weer praten hebben we de knoop doorgehakt om met de auto te gaan. Ze wilde onderweg graag nog wat oude vrienden opzoeken en ze wilde ook dolgraag haar hondje mee. De rest van de dag zijn we dus bezig geweest met de voorbereidingen. Ik heb samen met haar haar tas ingepakt. Bij elk paar sokken dat ik pakte zei ze dat ik voor mezelf ook sokken mee moest nemen en steeds moest ik weer uitleggen dat ik bij mij thuis mijn eigen tas nog wel ging inpakken. Ze vond het lastig, ze was zo gewend om altijd alles tot in de kleinste details zelf te regelen en nu lukt dat gewoon niet meer. Ze moet er nu maar op vertrouwen dat het goed komt en dat is natuurlijk afschuwelijk voor een controlefreak. Ik heb haar tas met kleren maar mee naar mijn huis genomen, anders gaat ze die zeker weer uitpakken om te kijken of alles er wel in zit. Dat hebben we al vaker meegemaakt.
Er staan ons in ieder geval een paar spannende weken te wachten.